Mobirise Website Builder

Оҕо суруйааччыта Константин Туйаарыскай
(03.06.1915—20.03.1976) 

— оҕолорго анаан суруйбут бэйиэт, суруналыыс, Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ. 1957 сыллаахтан ССРС СС чилиэнэ.

Поэт Константин Николаевич Туйаарыскай оҕо суруйааччытын быһыытынан киэҥ ааҕааччыга биллэр. Өскөтө атын суруйааччылар, оҕоҕо эрэ анаан дьаныһан туран суруйбат буоллахтарына, Константин Николаевич айымньылара үксүлэрэ даҕаны оҕоҕо аналлаахтар.

Филологическай наука доктора, литературовед Дора Васильева

Суруйааччы олоҕо, үлэтэ

Mobirise Website Builder

Константин Николаевич Дьячковскай-Туйаарыскай 1915 сыллаахха бэс ыйыгар Абаҕа тыатыгар Аммаҕа төрөөбүтэ.
К. Н .Дьячковскай—Туйаарыскай төрөөбүт төрүт араспаанньата — Феофанов. Дьячковскай диэн иитиллибит дьонун араспаанньатынан суруллубут.

Mobirise Website Builder

«Чыаппаан саппыйата» Сулҕаччы нэһилиэгин сиригэр киирсэр, Сэргэ-Бэстэн чугас, Мигири үрэҕин уҥа өттүгэр, тыа быыһыгар бүгэн сытар кыракый алаас.
Бу алаас - САССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, биллиилээх суруйааччы, оҕо-аймах тапталлаах поэта Константин Николаевич Дьячковскай-Туйаарыскай төрүттэрин төрүт олоҕо.

Mobirise Website Builder

Тоҕус саастааҕыттан үөскээбит-иитиллибит сирэ-дойдута —
Мэҥэ-Ханалас оройуона, Мэлдьэхси нэһилиэгэ (Хорообут).
Уулаахха олорбут өтөхтөрө.
Олоҕун үгүс өттүн олорбут буолан, бу сири төрөөбүт дойдутунан ааҕара.

Mobirise Website Builder

Кини тыа оскуолатын 6 кылааһын бүтэрэн баран, үөрэхтээх киһи тиийбэтинэн сибээстээн, араас культурнай-сырдатар тэрилтэлэргэ үлэлээбитэ. 

Mobirise Website Builder

Саамай бастаан оҕо хоһооннорун 1936 сыллаахха суруйбутун,
«Бэлэм буолга» биир балаһанан таһаарбыттара (Архип Абаҕыыныскай редактордаан олорон хайҕаабыта).
Ол хоһооннорун ааҕааччылар сөбүлээбиттэрэ.

Mobirise Website Builder

1937-1940 сыллара Майаҕа “Колхуос кырдьыга” диэн оройуон хаһыатыгар литературнай үлэһитинэн үлэлээбитэ. Бу сылларга хоһоон суруйуутунан күүскэ дьарыктаммыта. 1938 сыллаахха хомсомуол тэриллибитэ 20 сылын туолар үбүлүөйүгэр оҕо литературатыгар куонкурус биллэриллибитэ. Көстөкүүн Туйаарыскай “Күнүс, били соҕотох олорон...” диэн поэмата бириэмийэҕэ тиксибитэ.

Mobirise Website Builder

Өр кэмнэргэ кини оройуоннааҕы уонна республикатааҕы хаһыаттарга араас дуоһунастарга үлэлии-үлэлии, литературанан дьаныардаахтык дьарыктаммыта.

Хаартыскаҕа: Майаҕа оройуоннааҕы “Колхоз кырдъыга” хаһыат уонна типография улэһиттэрин кытта

Mobirise Website Builder

30-с сыллар бүтүүлэрин диэки К. Туйаарыскай айымньылара араас хаһыаттарга уонна сурунаалларга бэчээттэнэр буолан бартара. Ол гынан баран кини бастакы кинигэтэ „Мутукча“ диэн ааттанан 1952 сыллаахха күн сирин көрбүтэ. Манна түмүллүбүт хоһоонноругар поэт төрөөбүт дойду кэрэтин, кини хас хонон турдахпыт аайы, үлэни таптыыр дьон күнүнэн, өссө тупсан, киэргэйэн иһэрин туһунан уустаан-ураннаан оҕо-аймахха сэһэргээбитэ.

Mobirise Website Builder

1957 сыллаахха поэт „Айанньыт“ диэн ааттаах иккис кинигэтин кыра уонна орто саастаах оҕолорго анаан таһаартарбыта. 

Mobirise Website Builder

1957 сыллаахтан ССРС СС чилиэнэ.

Mobirise Website Builder

Кэпсээнҥэ кыра-кыратык холонон көрбүтэ.
Сэрии кэнниттэн «Хотугу сулуска» Герой Попов туһунан «Ат үрдүттэн» диэн кэпсээнэ тахсыбыта.
Сэрии саҕанааҕы колхоз олоҕуттан «Дьон күлүгэр» диэн пьесаны суруйбута.

Mobirise Website Builder

К. Туйаарыскай кэргэнэ Варвара кийиитэ Лидияны, сиэннэрэ Туйаараны, Минадораны, Виссариону кытта.
1982 с

Mobirise Website Builder

1976 сыллаахха кулун тутар 20 күнүгэр өлбүтэ.
Майа кылабыыһатыгар көмүллүбүтэ.

Суруйааччы биир үөлээннээхтэрин, идэлээхтэрин, доҕотторун кытта

Mobirise Website Builder

Данил Петрович Алексеевтыын.
Амма.
1926 с., атырдьах ыйын 15 кунэ

Mobirise Website Builder

Сэрии иннинэ уонна сэрии кэмигэр суруйааччы Дмитрий Тааһы кытары бэрт чугастык билсибитэ.
Дьокуускайга киирдэҕинэ Константин Николаевич табаарыһын быһа ааспат буолара. Дмитрий Самсоновичтыын көннөрү табаарыстыы кэпсэтэллэрин таһынан, кэпсэтиилэрин сүнньэ литература уонна суруйааччылар тустарынан ахтыһаллара.

Mobirise Website Builder

Доҕордуулар: Семен Руфов, Константин Туйаарыскай, Баал Хабырыыс, Петр Тобуруокап.

Mobirise Website Builder

Поэт Г.Г.Вешников—Баал Хабырыыстыын.
Крым. 1959 с., ахсыннъы 23 кунэ

Mobirise Website Builder

П.Тобуруокап, К. Туйаарыскай, Н.Габышев, В.Катаев, Л.Кассиль, Н.Мординов. 
Улан-Үдэ, 1961 с.

Mobirise Website Builder

Саха народнай суруйааччыларын кытта .
1967 с.

Mobirise Website Builder

Суруйааччылар Суорун Омоллоон, К.Туйаарыскай,
Күннүк Уурастыырап, С.Никифоров

Mobirise Website Builder

Константин Туйаарыскай 60 сааһын үбүлүөйүгэр суруйааччылар — Хорообукка.
Олороллор: Иван Егоров, Суорун Омоллоон, Константин Туйаарыскай, Куннук Уурастыырап.
Тураллар: Реворий Кривогорницын, Улуро Адо, Варвара Потапова, Тайман Дьуугэ, Багдарыын Сулбэ, Семен Никифоров.
1975 с., бэс ыйын 10 кунэ

Mobirise Website Builder

Хотугу норуоттар суруйааччылара Платон Ламутскайы, Гаврил Курилов- Улуро Адоны кытта

Аатын үйэтитии

Mobirise Website Builder

Суруйааччы олорбут дьиэтигэр төрөөбүтэ 8O сылыгар дуоска саайыллыбыта

Mobirise Website Builder

Хорообут нэһилиэгин биир сурун уулуссатыгар Константин Туйаарыскай аата инэриллибитэ

Mobirise Website Builder

Сулҕаччыга Чыаппаан Саппыйатыгар Туйаарыскай төрөөбүтэ 90 сылыгар Мэҥэ тааһы туруорбуттара. 2005 с.

Mobirise Website Builder

Константин Дьячковскай — Туйаарыскай аатынан оҕолорго уонна эдэр ыччакка аналлаах сыллааҕы республиканскай литературнай бириэмийэ олохтоммута.

Mobirise Website Builder

Константин Николаевич Дьячковскай – Туйаарыскай аатын үйэтитэр сыалтан 1995 сыллаахха Абаҕатааҕы библиотека кини аатын сүкпүтэ.

Mobirise Website Builder

Хорообут орто оскуолатыгар саха тылын уонна литературатын музей-лаборатория кабинетыгар К. Н.Дьячковской—Туйаарыскайга аналлаах стендэ

Суруйааччы туһунан литература

Mobirise Website Builder
Көстөкүүн Туйаарыскай: ахтыылар, ыстатыйалар, интервьюлар, пьеса, ыйынньык
Mobirise Website Builder
К. Н. Дьячковскай-Туйаарыскай - оҕо аймах доҕоро / [хомуйан оҥордо Е. Е. Трофимова].
Mobirise Website Builder
Саха суруйааччылара - оҕолорго: ыстатыйалар, бэлиэтээһиннэр, этюдтар
Mobirise Website Builder
Умнуллубат ааттар.
Васильева Дора Егоровна

Айымньылара

Бэйиэт эдэр ыччакка анаан өр, 40-ча сыл устата үлэлээбит. Кини бэйэтин кэминээҕи суруйааччылартан саамай уһуннук, элбэҕи оҕоҕо анаан суруйбутунан уратылаах. Оҕолорго анаан кини саха поэзиятын көмүс фондатыгар киирбит үгүс хоһооннору остуоруйалары, үгэлэри, таабырыннары, чабырҕахтары, поэмалары, олоҥхо-остуоруйаны суруйбута, кинигэ гынан бэчээттэппитэ. Поэт 20-чэ хоһоонноро ырыал буолбуттара.

Mobirise Website Builder
Току-току ньээм ньээм: хоһооннор
Mobirise Website Builder
Аҕа алгыһа: хоһооннор, поэмалар
Mobirise Website Builder
Ийэм күөччэҕэ : оҕолорго анаан хоһооннор
Mobirise Website Builder
Остуоруйалар. Кэпсээннэр. Хоһооннор. Сатира. Тылбаас
Mobirise Website Builder
Үүкэй: хоһооннор
Mobirise Website Builder
Ийэм күөччэҕэ : кыра саастаах оҕолорго хоһооннор
Mobirise Website Builder
Чэччи : детсад оҕолоругар хоһооннор
Mobirise Website Builder
Алаһа
Mobirise Website Builder
Куба куорсуна: хоһооннор
Mobirise Website Builder
Оҥоойук: кыра уонна орто саастаах оскуола оҕолоругар
Mobirise Website Builder
Чээн: кыра саастаах оҕолорго
Mobirise Website Builder
Хоро салаҥ
Mobirise Website Builder
Току-току, ньээм-ньээм
Mobirise Website Builder
Тыллаах чыычаах: хоһооннор
Mobirise Website Builder
Таас симэх: хоһооннор, поэма
Mobirise Website Builder
Мутукча : [хоһооннор]
Mobirise Website Builder
Айанньыт : [хоһооннор]
Mobirise Website Builder
Быыра баадьай: олоҥхо остуоруйа
Mobirise Website Builder
Ача
Mobirise Website Builder
Походная деревня: стихи. перевод с якутского. для младшего возраста
Току-Току, ньээм-ньээм: [аудиокнига]

В сборнике представлены стихи для детей раннего возраста на якутском языке. Ребенок имеет возможность самостоятельно послушать аудиокнигу, тем самым развивает свою память, умение слушать и представлять. Книга предназначена детям, родителям, воспитателям, педагогам дошкольного образования. Использованы композиции и звуковые эффекты с сайта https://Zvukipro.com и https://Zvukitop.com, так же игра на хомусе Лилияны Стручковой

Mobirise Website Builder

Туйаарыскай тылбаастара

Кини нуучча биллиилээх суруйааччыларын С.Михалкову, С. Маршак, К. Чуковскай, А. Барто сахалыы саҥардан кырачаан ааҕааччыларга үчүгэй бэлэҕи оҥорбута. Нууччалыы ааҕар оҕолорго анаан 60-с сылларга «Неумеха», «Походная деревня» диэн кинигэрлэрэ тахсыбыттара. Константин Туйаарыскай хотугу ноуоттар суруйааччыларын П.Ламутскайы, Г.Куриловы, В.Лебедевы уо.д.а. саха ааҕааччыларыгар билиһиннэрбит улахан өҥөлөөх. Тылбааһа манан эрэ бүппэт, өссө монгол, бурят, Тува, Горнай Алтай, башкир, киргиз, казах, калмык поэттарын айымньыларыттан сахалыы тылбаастары булуохха сөп.

Mobirise Website Builder
Таракаанырба: остуоруйа
Чуковскай Корней Иванович
Mobirise Website Builder
Сөдүөрэ үлүгэрэ
Чуковскай Корней Иванович
Mobirise Website Builder
Ланнай одил йахта
Улуро Адо
Mobirise Website Builder
Киһи уонна Кыһыл кыыл
Улуро Адо

Mobirise Website Builder
Хомурах устун: кыра саастаах оҕолорго
Ламутскай Платон Афанасьевич, Туйаарыскай Константин
Mobirise Website Builder
Онньоохоон-додекээн: орто саастаах оҕолорго хоһооннор
Лебедев Василий Дмитриевич

Мин аан бастаан уус-уран литератураны үлүһүйэн ааҕарбар поэзияны наар ааҕар этим, ордук Күннүк Уурастыырабы, Эллэйи, Өксөкүлээҕи.
Кэлин кэпсээннэри эҥин эмиэ олус таптаан ааҕар буолтум. Нуучча поэттарыттан В. Маяковскайы олус таптыырым. Ол да иһин «Маяковскай Майаҕа» диэн хоһоону суруйбутум бэчээттэммитэ. С. Есенини таптыыбын, онтум тылбааспар табыллыбат, Н. Лескову ааҕан баран, кини суруйуутугар абылатан Россия дьонун, сирин-уотун көрбүт дьонум, сылдьыбыт сирим-уотум курдук санаабытым. Н. Некрасов «Декабристкаларыгар» дьахталлар шахтаҕа киирэллэрин дьүһүннээбитэ олус этэ: илэ көрөр курдугум. Уонна оттон билиҥҥи биллиилээх оҕо суруйааччыларыттан үгүскэ үөрэнэбин.
Онон киһи биир киһиттэн эрэ үөрэниэн табыллыбат, элбэх киһиттэн үөрэнэр.

Константин Туйаарыскай

Mobirise Website Builder
Константин Туйаарыскай. Току-току ньээм ньээм : интерактивнай оонньуу

Күндү доҕоттор!

?«Току-току ньээм ньээм» кинигэ 1961 с. күн сирин көрбүтэ. Хомуурунньукка детсад оҕолоругар анаммыт тэттик хоһооннор киирбиттэрэ.
? Бу ойууга Константин Туйаарыскай ханнык биллэр кинигэтэ ыйыллыбытый?
✅ Бу кинигэни төһө билэргитин оонньууга кыттан таайыҥ, оонньооҥ, сэргээҥ!

Mobirise Website Builder
Электронная коллекция в электронной библиотеке НБ РС(Я) "Туйаарыскай (Туйарский) - Дьячковский Константин Николаевич"

© Отдел детских цифровых ресурсов ДТК - центр чтения, 2025 г.

Drag and Drop Website Builder